EN/DE/FR УКР/РУС KONTAKT

Strajk Kobiet: Postulaty socjalne, albo przegrana

Inicjatywa Pracownicza na demonstracji przeciwko zakazowi aborcji (Warszawa 30.10.2020r.)
Inicjatywa Pracownicza na demonstracji przeciwko zakazowi aborcji (Warszawa 30.10.2020r.)

Jeżeli Ogólnopolski Strajk Kobiet ograniczy się tylko do postulatu dotyczącego prawa do aborcji, nie przyniesie to trwałych zmian ustrojowych korzystnych dla kobiet. Dlatego podjęcie przez OSK kwestii socjalnych, należy odczytywać jako rzecz absolutnie niezbędną. Dobrze, że zrobiono krok w tym kierunku. Szkoda, że tak skromny.

 

Jest oczywistym banałem stwierdzić, że kobiety zarabiają mniej od mężczyzn – przeciętnie o 20%. Rozkład pracy domowej, opiekuńczej itd. sprawia, że nie tylko dysponują mniejszymi zarobkami (bo za pracę w domu się niestety nie płaci), ale także są mocniej obciążone obowiązkami. Pracują na dwa etaty. Jednak trzeba podkreślić, że konsekwencją położenia ekonomicznego kobiet jest ich słaby wpływ na obowiązujące prawo, jak też bardzo ograniczony udział w gremiach podejmujących kluczowe decyzje polityczne. Stanowią w nich ciągle zdecydowaną mniejszość.

Nie może być mowy o skutecznej walce politycznej, jeżeli nie jest ona dobrze ugruntowana w podłożu socjalnym i z niego nie wyrasta. Samodzielność ekonomiczna kobiet jest tu zagadnieniem kluczowym. Kobiety walczą o to od długiego czas. Patrząc historycznie, system był w tym czasie bardziej skłonny ustąpić w kwestiach politycznych (np. prawo głosu) czy nawet prawnych niż na gruncie ekonomicznym. I dlatego też zdobycze polityczne były nietrwałe, czego sytuacja kobiet w Polsce jest dziś najlepszym przykładem.

Nie chodzi jednocześnie tylko o nierówności płacowe między kobietami i mężczyznami. One są jedynie statystycznym wyrazem bardziej złożonego zjawiska, jakim jest segmentacja rynku pracy. Kobiety pracują nie tylko w sektorach gorzej opłacanych, ale także uznanych za mniej (coraz mniej) prestiżowe. Są to też sektory i miejsca pracy podporządkowane w strukturze ekonomicznego podziału władzy i płci. Nierówności te widać doskonale także w obrębie poszczególnych zawodów.

W tym kontekście usytuowanie postulatów socjalno-ekonomicznych OSK na tle innych żądań rozczarowuje. Widać wyraźnie, że przypisuje się im mniejsza rangę w stosunków do postulatów politycznych i reprodukcyjnych. A co najważniejsze są one nad wyraz skromne. Najmocniejszym z nich wydaje się równość płac bez względu na płeć. Tylko powstaje pytanie jak rozumieć tę równość? Różnice płac między mężczyznami a kobietami na tych samych stanowiskach często nie są już duże. Kluczowe są natomiast segmentacja rynku pracy i struktura władzy ekonomicznej. Aby równość płac stała się realna, trzeba zasadniczych zmian w naszym ustroju gospodarczym i organizacji pracy.

Inne żądania, jak kwestia egzekwowania i wysokości alimentów, ubezpieczenia emerytalnego pracy domowej, „realnego zabezpieczenia społecznego rodzin osób z niepełnosprawnościami”, choć zdecydowanie słuszne, nie tylko nie wyczerpują katalogu koniecznych zmian, ale dotykają jednak tylko ich oczywistego marginesu.

Żądania socjalne muszą iść zdecydowanie dalej. Wśród postulatów OSK nie znalazł się tak wyraźnie podnoszona przez związki zawodowe konieczność wyeliminowania z rynku pracy zatrudnienia na „umowy śmieciowe” i poprzez agencje pracy tymczasowej. Niestabilne i „śmieciowe” formy pracy w szeregu sektorów (zwłaszcza w usługach, logistyce, handlu) uderzają przede wszystkim w kobiety. Następna kwestia to skrócenie czasu pracy do 7 godzin dziennie bez obniżenia płacy.

Na gruncie lokatorskim najważniejsze jest stworzenie realnej alternatywy dla prywatnego rynku najmu mieszkań z wysokimi cenami oraz walka z zadłużeniem czynszowym i masowymi eksmisjami, których ofiarami padają często kobiety. Budownictwo komunalne i socjalne musi zostać wskrzeszone, ponieważ pilne potrzeby lokalowe w Polsce oceniane są na przynajmniej pół miliona mieszkań.

Wreszcie rzecz ostatnia, ale nie najmniej ważna: dotychczasowe zdobycze socjalne nie mogą zostać naruszone, w tym także te ostatnie. Pieniądze z programu 500 plus trafiają w dużej mierze do kobiet. Musi on zostać utrzymany, choć oczywiście równolegle należy rozwijać publiczne formy opieki nad dzieckiem. Należy także utrzymać wiek emerytalny dla kobiet na poziomie 60 lat, z jednoczesnym zabezpieczeniem minimalnych emerytur na poziomie przynajmniej minimalnego wynagrodzenia. Z drugiej strony trzeba uznać za celowe systematyczne podnoszenie płacy minimalnej i w ogóle zwiększanie udziału wynagrodzeń w PKB.

Jeżeli postulaty ekonomiczne nie staną się kluczowymi, najważniejszymi żądaniami Strajku Kobiet, to wszelkie potencjalne zdobycze polityczne obecnych protestów będą palcem na wodzie pisane. Dodatkowo pod groźbą użycia siły przez państwo i pod presją coraz większych problemów związanych z rozwojem pandemii koronawirusa, walka powinna się przenieść do zakładów pracy. One będą tak czy inaczej funkcjonować. Strajk kobiet musi stać się strajkiem socjalnym i pracowniczym, aby na dłuższą metę odnieść sukces.

Magdalena Malinowska
Agnieszka Mróz
Jarosław Urbański

OZZ Inicjatywa Pracownicza
Komisja Krajowa

ul. Kościelna 4/1a, 60-538 Poznań
530 377 534
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
REGON: 634611023
NIP: 779-22-38-665

Przystąp do związku

Czy związki zawodowe kojarzą ci się tylko z wielkimi, biurokratycznymi centralami i „etatowymi działaczami”, którzy wchodzą w układy z pracodawcami oraz elitami politycznymi? Nie musi tak być! OZZIP jest związkiem zawodowym, który powstał, aby stworzyć inny model działalności związkowej.

tel. kontaktowy: 530 377 534
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Kontakt dla prasy

tel. kontaktowy: 501 303 351
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

In english

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.